Blog đột quỵ

Cần làm gì khi bệnh nhân đột quỵ xuất viện

Làm gì sau khi xuất viên?

- Uống thuốc theo toa.

- Tái khám đúng hẹn để được điều trị liên tuc và điều chỉnh thuốc phù hỢp với bệnh nhân lúc đó. Thảo luận với bác sĩ điều trị lúc xuất viện để chọn nơi tái khám tốt và thuận tiện nhất.

- Tập vận động tại nhà hoặc tại phòng tập vật lý trị liệu.



- Cố gắng cho bệnh nhân tự làm các hoạt động sinh hoạt hàng ngày với sự trỢ giúp của thân nhân để có thể hồi phuc sớm và sông độc lập. Có thể sửa đổi một sô" vật dụng để bệnh nhân dễ sử dụng hơn. Không nên làm thay hoàn toàn cho bệnh nhân.

- Cho bệnh nhân ăn uống theo đúng chế độ đưỢc hướng dẫn (ví dụ ăn lạt, cữ mỡ với người tăng huyết áp; cữ đường, giảm bột với người bệnh tiểu đường).

>> Cách cấp cứu cho người bị đột quỵ

- Động viên, khuyến khích bệnh nhân tập luyện.

- Theo dõi và điều trị liên tục suô"t đời đối với tăng huyết áp, tiểu đường, xơ vữa động mạch, bệnh tim mạch...
Tránh sai lầm ửiường mắc là tự ý ngưng điều trị khi thấy trong người khỏe khoắn và  cho là đã hết bệnh.

Cần phải đưa người bệnh vào viện dể dược chẩn đoán và điều trị thích hợp. Đối với người bị tại biến, thời gian là vàng, mạch máu đông hoặc vỡ phải đưỢc xử lý thật nhanh để đề phòng các biến chứng như liệt toàn thân, bại não, V.V.. Khi người có các ữiệu chứng sau cần phải chú ý và đưa đến bệnh viện ngay lập tức.

Xem thêm tại: https://blogdotquy.blogspot.com/

Làm gì khi có người thân bị đột quỵ

Xử lý khi xảy ra đôt quỵ

- Đỡ bệnh nhân đột quỵ để họ không bị té ngã, châih thương.

- Cho bệnh nhân nằm, nghiêng qua một bên. Nếu bệnh nhân nôn ói thì móc hết đờm nhớt cho bệnh nhân dễ thở.

- Đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất.

- Nếu bệnh nhân gần nhà có đủ điều kiện chữa trị thì không nên chuyên viện đi xa - càng chuyển xa càng có thê làm bệnh trỏ nên nặng hơn.

- Không tự ý cho uống hoặc nhỏ thuôc hạ huyết áp hay bất kỳ thuốc nào khác.

- Không để bệnh nhân nằm chờ xem có khỏe lại không.

- Không cạo gió, cắt lể, cúng vái...

Điểu trị tăng huyết áp ra sao?

- Khi chưa-bị tai biến mạch máu não, phải điều

trị cao huyết áp tích cực và thường xuyên liên tục suốt đời.

- Khi đã bị tai biến mạch máu não, việc dùng thuốc hạ huyết áp cần thận trọng.

- Khi tai biến mạch máu não mới vừa xảy ra, cơ thê phản ứng tăng huyết áp lên để cố gắng đưa máu về nuôi não; nếu dùng thuốc hạ huyết áp mạnh và nhanh quá sẽ làm thiếu máu não nặng hơn. (Do đó, bác sĩ chỉ dùng thuốc hạ huyết áp khi huyết áp cao hơn 180/100mmHg- Chỉ dùng các loại thuốc hạ huyết áp từ từ, không dùng thuốc nhỏ dưới lưỡi).

>> Có thể thay thế thuốc chữa bệnh bằng liệu pháp ăn uống không

Giúp bênh nhân tai bênh viên

Người nhà có thể phối hỢp với bác sĩ để chăm sóc bệnh nhân lúc ở bệnh viện.

- Xoay trỏ, đổi tư thế nằm của bệnh nhân mỗi giờ để chống loét.

- Giúp bệnh nhân làm vệ sinh răng miệng môi ngày 2-3 lần.

- Cho ăn theo hướng dẫn để tránh bị sặc, tránh ọe thức ăn: Cho ăn tư thế ngồi (nếu bác sĩ cho phép) hoặc nằm đầu cao 30 độ; dùng muỗng đút từng phần nhỏ thức ăn, đợi bệnh nhân nhai nuốt đưỢc rồi mới cho ăn tiếp. Nếu ăn ống pliải để người điều dưỡng (y tá) thử ống, cho ăn, cho uống, nước và thuốc.
- Xoa bóp bắp cơ, vận động các khớp tay và chân cho bệnh nhân để máu lưu thông và tránh cứng khớp, teo cơ. Tập vận động để giúp hồi phục nhanh.

Cách cấp cứu cho người bị đột quỵ

Đột quỵ còn gọi là tai biến mạch máu não hay xuất huyết não.

Theo điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới, đột quỵ là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Tại 2/3 sô" quốc gia được khảo sát, tai biến này lá 1 trong 3 nguyên nhân gây tử vong cao nhất. Nếu phát hiện và điều ữị sớm bệnh nhân sẽ được cứu sống và tránh những di chứng nặng nề.



Bài dưới đây giới thiệu một phương pháp rất đơn giản và hữu hiệu có thể cứu sống người bị đột quỵ: Hãy giữ một cây kim (nhớ là thật sạch) ở ữong nhà để làm điều này. Đây là một cách vô cùng kỳ diệu và độc đáo đê cứu người bị đột quỵ. Hãy đọc thật kỹ biết đâu có ngày bạn sẽ có dịp sử dung kiến thức này để cứu người.

Khi có người bị đột quỵ, hãy hết sức bình tĩnh. Cho dù bệnh nhân đang ở đâu, cũng không được di chuyển. Vì nếu bị di chuyển, các mạch máu não sẽ vỡ ra. Hãy giúp bệnh nhân ngồi tại chỗ và giữ không cho bệnh nhân bị ngã, rồi bắt đầu chích cho máu chảy ra. Nếu bạn có sẵn một cây kim tiêm ở nhà thì tốt nhâ't, nếu không có kim tiêm, bạn có thê dùng kim may hoặc một cây kim thắng. (Nhớ là phải rửa tay thật sạch trưóc khi thực hiện các việc sau đây.)

>> Bệnh nhân bị đột quỵ nên mặc quần áo gì

1. Hơ kim trên lửa để khử trùng rồi dùng nó để chích mười đầu ngón tay.

2. Không có các huyệt cụ thể, chỉ cần chích cách các móng tay Imm.

3. Chích đến khi nào máu chảy ra.

4. Nếu máu không chảy ra đưỢc, hãy dùng ngón tay của bạn để nặn ra.

5. Khi tất cả mười đầu ngón tay đều đã có máu chảy ra, hãy chờ vài phút, nạn nhân sẽ hồi tỉnh.

6. Nếu nạn nhân bị méo miệng, hãy kéo hai tai nạn nhân cho đến khi cả hai tai đều đỏ lên.

7. Sau đó, chích vào dái tai cho đến khi mỏi dái tai có chảy ra hai giọt máu. Sau đó vài phút nạn nhân sẽ hồi tỉnh.

Chờ cho đến khi nạn nhân trỏ lại trạng thái bình thường không có một triệu chứng bất thường nào nữa thì mới cho nạn nhân vào viện vì nếu nạn nhân bị vội vàng chở đi ngay đến bệnh viện bằng xe câp cứu, xe chạy bị xóc sẽ làm cho các mạch máu não của bệnh nhân bị vỡ ra.”

Bệnh nhân đột quỵ có cần quan hệ giao tiếp

Có người cho rằng, đa sô" bệnh nhân đột quỵ phần lớn thời gian đều ở nhà, ngoài việc tiếp xúc với người nhà, không cần thiết có quan hệ gioa tiếp.

Bệnh nhân đột quỵ, thông thường là người già, vô"n đã không có tiếng nói chung với con cái, sau khi đột quỵ, thường có tâm lý “sỢ gây thêm phiền phức cho con” vì vậy càng phát sinh trở ngại giao tiếp với con cái. Nếu con cái đi làm, bệnh nhân càng cô độc hơn, đây là tâm trạng không có lợi cho bệnh nhân ở thời kỳ hồi phục sức khỏe.



Bệnh nhân đột quỵ thật ra có thể kết nhiều bạn. Thời đại thông tin phát triển khiến cho bệnh nhân không cần bước ra khỏi nhà cũng có thể tìm hiểu giao lưu tình cảm. Trước tiên là kết bạn với những người “mắc bệnh cùng cảnh ngộ”, có thể trao đổi thông tin điều trị và kinh nghiệm trong quá trình tập luyện hồi phục chức năng, động viên Vtà dốc thúc nhau luyện tập. Sau đó là tìm đến bác sĩ thân tín của mình để nhận được sự giúp đỡ và động, viên từ bác sĩ. Hiện nay thịnh hành phong trào “người làm công tác xã hội”, bệnh nhân có thể tham gia vào phong trào này, đây cũng là đối tưỢng tốt để bệnh nhân giao lưu và dốc bầu tâm sự.

>> Bệnh nhân đột quỵ có thể làm việc nhà và đi làm hay không

Vì vậy, nên khích lệ bệnh nhân đột quỵ kết giao bạn bè, điều này rất có lợi cho tâm trạng của bệnh nhân, tăng thêm niềm tin để hồi phục sức khỏe.

Luyện tập hồi phục chức năng có phải là một phương pháp đặc hiệu

Khi bác sĩ yêu cầu bệnh nhân nên tiến hành luyện tập hồi phục chức năng, thường có nhiều bệnh nhân hỏi bác sĩ, luyện tập hồi phục chức năng có thể hồi phục lại hình dáng và chức năng như trước không?



 Nhưng câu trả lời của bác sĩ thường làm cho bệnh nhân thất vọng, bỏi vì hiện nay căn bản vẫn chưa có phương pháp đặc hiệu chữa trị đột quỵ. Dối với di chứng đột quỵ thì càng không có lối thoát, tập luyện hồi phục chức năng là phương pháp duy nhất có hiệu quả nhất định hiện đã được chứng minh,
nhưng bệnh nhân có thể hồi phục đến mức độ nào còn tùy thuộc vào độ tuổi, tình trạng cơ thể, tính chất, kích thích và vị trí đột quỵ của bệnh nhân.

 Vì vậy, hiệu quả khó mà nói hước được. Nhưng, nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước đều nhất trí cho rằng, phương pháp hồi phục chức năng sẽ cải thiện được khả năng tự chăm sóc trong sinh hoạt hàng ngày, cải thiện tình trạng chức năng tứ chi của bệnh nhân. Vì vậy, người nhà của bệnh nhân nên tích cực để bệnh nhân tiến hành luyện tập.

>> Di chứng của đột quỵ có thể tự thuyên giảm mà không cần luyện tập không

Bệnh nhân đột quỵ có nên vận động nhiều không

Có bệnh nhân sau khi đột quỵ đau khổ vì chức năng của tứ chi bị hạn chế, nên tích cực tập luyện, hi vọng nhanh thuyên giảm, vì vậy không nghĩ đến tình ữạng của cơ thể và khả năng chịu đựng. Bình thường, người khỏe mạnh cũng khó kiên ữì “tập luyện quá trọng lượng”. Hồi phục chức năng cơ thể có quá trình và giai đoạn nhất định, không thể tiến hành “luyện tập” một cách tùy tiện thế nào cũng đưỢc, nếu không sẽ gây tổn thương nghiễm trọng cho cơ thể.



Ngoài ra, người viết còn muốh nhắc nhở một điều, hiệu quả đạt được khi luyện tập sẽ bị mất đi trong điều kiện nào đó, ví dụ có một bệnh nhân đã luyện tập được một thời gian, phần cơ thể bị liệt đang phục hồi ỏ mức độ nhấ"t định, đã có thê làm được một số hoạt động tự chăm sóc cho bản thân, nhưng do bị té ngã, lại xuất hiện tình trạng chức năng của cơ thể có trỏ ngại như ữước. Trong tình trạng này, bệnh nhân không nên thất vọng, mất niềm tin, mà cần lạc quan hơn nữa, kiên quyết tiếp tục luyện tập.

>> Bệnh đột quỵ có thể tái phát không

Châm cứu, xoa bóp có ý nghĩa trong việc điều trị đột qụỵ không?

Nhiều người tin tưỏng vào cách chữa bệnh tê liệt do đột quỵ bằng phương pháp y học cô’ truyền như châm cứu, xoa bóp... người nhà bệnh nhân sau khi điều trị Tây y biết không có kết quả, đã khồng tiếc tiền của mời mời thầy châm cứu hoặc thầy xoa bóp về nhà điều trị, hi vọng có thê cải thiện được bệnh trạng của bệnh nhân, thậm chí hi vọng kỳ tích sẽ xuất hiện. Nhưng sự thật cho thấy, cách điều trị này chỉ khiến cho người ta thất vọng.



Đối với vấn đề này nên có một nhận thức biện chứng. Châm cứu và xoa bóp đối với bệnh nhân đột quỵ trong thời kỳ hồi phuc sức khỏe có một số hiệu quả nhất định như giúp cho bệnh nhân lưu thông huyết mạch ồ phần cơ bị liệt, làm dịu bớt cơn đau ở chỗ bị liệt, giảm mức độ căng cơ, ngăn ngừa hình thành lở loét, cải thiện tình hạng hồi phục sức khỏe và tình trạng tâm lý của bệnh nhân...

Nhưng châm cứu, xoa bóp không phải là “liệu pháp đặc hiệu”, cũng không có tác dụng điều trị di chứng đột quỵ. Những liệu pháp này chỉ là một trong những phương pháp hỗ trỢ có hiệu quả để hồi phục sức khỏe, chúng tôi đề xướng sử dụng các phương pháp này kết lìỢp với việc tập luyện trong giai đoạn hồi phục chức năng. Vì vậy, có thể kết hỢp điều trị song song giữa Trung y và Tây y.

Người nhà nên đưa bệnh nhân đến bệnh viện y học dân tộc có chuyên môn để khám và điều trị, tránh đến những nơi mà nhân viên châm cứu và nhân viên xoa bóp không có chuyên môn, không có tư cách của thầy thuốic.

>> Bệnh nhân đột quỵ có cần sử dụng dụng cụ luyện tập đắt tiền

Nên duy trì điều trị khoa nội thần kinh bên Tây y, tốt nhất có sự kết nốì giữa bác sĩ Đông y và bác sĩ khoa thần kinh Tây y, có thể căn cứ vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân để đưa ra phương án hồi phục sức khỏe thích hợp.

Bệnh nhân đột quỵ có cần nằm viện cho tới khi khỏi hoàn toàn

Đa sô' bệnh nhân và người nhà đều có suy nghĩ như trên, sau 3-4 tuần nằm viện, bệnh nhân vẫn chưa hổi phục hoàn toàn, bác sĩ liền cho bệnh nhân xuâ't viện, người nhà và bệnh nhân thường không chấp rứiận việc này, thậm chí có khi xảy ra hục hặc mâu thuẫn với bác sĩ, cho rằng bác sĩ không nhân đạo không có tâm.



Thật ra bác sĩ đã làm đúng với nguyên tắc điều trị. Nhưng do trình độ của các bác sĩ hiện nay căn bản là không thể “chữa dứt điểm” bệrửi đột quỵ. Đê’ bệnh nhân xuâ't viện, có nghĩa bệnh nhân đã qua thời kỳ nguy hiểm, bước vào giai đoạn hồi phục sức khỏe, cũng có nghĩa là bệnh tình đã ổn định, có thể chuyển sang viện điều trị phục hồi sức khỏe hoặc về nhà điều trị.

 Nằm viện không những lãng phí viện phí và thuốc men điều trị mà còn không có lợi ích gì cho bệnh nhân vì chưa có phương pháp điều trị có hiệu quả, mặt khác không có lợi đối với sức khỏe vì khi nằm viện sự truyền nhiễm đan xen giữa các bệnh nhân làm ảnh hưởng đến thời kỳ hồi phục sức khỏe của bệnh nhân; tiếng kêu cứu và tiếng la hét của các bệnh nhân khác làm cho bệnh nhân không được nghỉ ngơi thoải mái; chế độ nghỉ ngơi và làm việc của bệnh viện cũng không thích hợp cho người nhà khi sắp xếp công việc đê chăm sóc...

>> Khí công và châm cứu có hiêu quả đối với đột qụỵ không?

Vì vậy, bệnh nhân một khi đã bước vào giai đoạn hồi phục sức khoẻ, nên tiến hành luyện tập đê hồi phục chức năng chứ không nhất thiết nằm lại bệnh viện.

Bệnh nhân đột quỵ có cần sử dụng dụng cụ luyện tập đắt tiền

Quan điểm náy thường khiến cho nhiều người ngần ngại khi quyết định để bệnh nhân tiến hành lộp luyện hồi phục chức năng. Hồi phuc chức năng cơ thể cho bệnh nhân đột quỵ căn cứ vào điều kiện cu thể của từng người mà có cách tập luyện khác nhau, đặc biệt là chú trọng về tập luyện khả năng tự lo liệu sinh hoạt hàng ngày, không nhất thiết là dung cu luyện tập nhiều hay ít. Hoàn toàn có thể sử dung các dụng cụ đơn giản hàng ngày để luyện tập dạt đưỢc hiệu quả tốt.

Khí công và châm cứu có hiêu quả đối với đột qụỵ không?

Trong quan niệm của nhiều người, khí công và châm cứu là phương pháp điều trị có hiệu quả đối với di chứng của đột quỵ. Vì vậy, sau khi bị đột quỵ, người nhà không tiếc tiền mời thầy khí công và thầy châm cứu đến nhà để điều ữị, nhưng kết quả khiến cho người ta thâ't vọng.



 Quả thật về mặt điệu trị đột quỵ thì y học dân tộc có phương pháp điều trị hết sức độc đáo, nhưng chỉ hỗ ữợ cho việc điều trị, căn bản vẫn chưa có bước đột phá. Vì vậy, sau đột quỵ có thể thử điều ữị bằng y học dân tộc, nhưng không nên coi thường những loại thuốc Tây y đang được sử dụng để điều trị và ngăn ngừa tái đột quỵ, mặt khác y học dân tộc cũng không thể thay thế cho việc tập luyện hàng ngày để khôi phục chức năng.

Uống thuốc đông y có gây tác dụng phụ không

Có người cho rằng: Thuốc Đông y không có tác dụng phụ, còn thuốc Tây thì có râ't nhiều tác dụng phu, vì vậy, họ cự tuyệt uống thuốc Tây, mà chủ trương chỉ uống thuốc Đông y, điều này là không đúng. Thuốc điều trị đột quỵ ữong Đông y chủ yếu lá “điều hòa khí huyết” hoặc “ổn thương thông khiếu” (làm lành vết thương), rất nhiều thuốc có ảnh hưởng đến tụ huyết của cơ thể, có thể gây ra tác dung phụ như xuất huyết. Vì vậy, bất luận là thuốc Dông y hay thuốc Tây y đều có tác dụng phụ râ"t nhât định, người bệnh nên uống thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.



ví như những vị thuốc Đông y sở hữu căn do nguồn gốc rõ ràng, và nếu như được đảm bảo nhờ khâu thu hái, bảo quản, sơ chế theo theo đúng tiêu chuẩn của dược điển Việt Nam thì thuốc Đông y hoàn toàn không với tác dụng phụ cho thân thể. tuy nhiên, bây giờ sở hữu một số lái buôn Trung Quốc, để chống mốc cho dược chất họ đem bảo quản bằng lưu huỳnh… nếu hạ tầng khám chữa bệnh không chủ động được nguồn dược chất, phải đi thu tìm lại của những thương buôn này, và bệnh nhân ví như sử dụng các chiếc thuốc này sẽ gây tăng tác dụng phụ cho thân thể, đặc thù là tác động đến gan và thận.

>> Miệng méo xệch có phải là đột qụỵ?

có 1 số uống thuốc Đông y vào thấy bị đại tiện tăng hơn, với thể kèm theo đau bụng. ví như có trường hợp đại tiện như vậy không hề do thuốc với sự việc mà là do thuốc mát quá, khi chậm tiến độ bạn gọi điện trực tiếp cho bác sĩ điều trị. bác sĩ chỉ cần thêm bớt 1 số vị thuốc sẽ ko còn hiện tượng đại tiện nữa.

Những vấn đề cần lưu ý trong thời kỳ nguy hiểm của bệnh “đột qụỵ”

Thời kỳ nguy hiểm của bệnh đột quỵ ở mỗi người khác nhau. Có người sớm vào giai đoạn ổn định, có người thì cần phải qua một thời gian khá dài mới tới giai đoạn ôn định. Đột quỵ là hội chứng, lâm sàng có tính toàn thân, quá trình bệnh rât phức tạp, ảnh hưởng bỏi nhiều yếu tô", có lúc tưởng chừng',như đã thuyên giảm nhưng đột nhiên thay đổi đột ngột, đặc biệt là bệnh nhân xuất huyết dưới màng nhện.



Chúng tôi đã gặp ca bệnh nhân, nam, 35 tuổi, vốn trong thời kỳ hồi phục, tình trạng đau đầu cũng đã thuyên giảm nhiều, người nhà và bệnh nhân rất vui mừng, cho rằng bệnh đã hết. Nhưng trong hai tuần nằm bệnh, do tranh cãi với vỢ về những chuyện vặt, bệnh tình đột nhiên trầm trọng, tái xuâ't huyết và đột ngột tử vong. Những ca bệnh xuât huyết dưới màng nhện này rất nhiều. Vì vậy, bác sĩ chỉ có thể căn cứ vào tình trạng tổng hỢp của bệnh nhân, phân tích những mâu thuẫn chủ yếu và thứ yếu của bệnh nhân, sau đó quyết định bệnh nhân đã qua thời kỳ nguy hiểm hay chưa.

Loại bệnh khó dự đoán nhất là xuất huyết áp dưới màng nhện, bởi vì nguyên nhân của loại bệnh này là u động mạch hoặc dị dạng đông - tĩnh mạch, vì vậy thường có khả năng tái xuất huyết. Bệnh nhân thường do ho, sặc, bài tiết, tâm trạng dao động mà dẫn đến phá vỡ u động mạch, trong một thời gian ngắn đã xuất huyết lại, bệnh tình nghiêm trọng hơn, thường gây ra nguyên nhân tử vong cho bệnh nhân.

>> Sử dụng thuốc bổ khi bị đột quỵ

Nhiều khi khiến cho người nhà khó chấp nhận, bệnh nhân đang trong giai đoạn hồi phục rất tốt, tại sao đột nhiên lại tử vong được cơ chứ? Vì vậy, chúng tôi quy định đối với những bệnh nhân xuất huyết dưới màng nhện tuyệt đối phải nằm viện 4-6 tuần, có thể sử dụng thuốc nhuận tràng để tránh bị táo bón, sử dung thuốc an thần dô tránh lâm trạng, người nhà cũng nên giúp bệnh nhân có lâm trạng thư thái, ổn định, tránh bị kích động.

Sử dụng thuốc bổ khi bị đột quỵ

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại thuốc bổ, nhiều công ty vì muốn đạt được mục đích kinh doanh của mình nên đã quảng cáo khuếch trương hiệu quả của thuốc làm cho người bệnh và người nhà tin tưởng tuyệt đôi vào thuốc bổ.



Đôl với thuốc bổ vừa có lợi vừa có hại, ỏ đây chúng ta không có quyền bàn cãi vấn đề này. Nhưng cần nhắc nhỏ mọi người, thuốc bổ không phải là thuốc chữa bệnh, bản thân nó không thể thay thế tác dụng của thuốc chữa bệnh.

Bệnh nhân, nếu có bất kỳ biểu hiện khác thường nào, nên đến bệnh viện đê đưỢc điều trị đúng khoa học. Chớ có tự tiện dùng thuốc, tránh làm cho bệnh tình càng xấu đi.

Bênh nhân đột quỵ có cần uống thuốc suốt đời không?

Cách nghĩ này là có tính đại diện, ở đây, chúng tôi nhấn mạnh mục đích điều trị thời kỳ hồi phục sức khỏe, ngoại ữừ tiến hàrửi xử lý đủng bệrứi đã xảy ra trước đó, quan bọng hơn nữa cần phải căn cứ vào tình trạng hiện tại của bệnh nhân, xem xét lại trạng thái sinh lý bệiủi lý của bệnh nhân, phòng ngừa tái đột quỵ.



Trên cơ sở này, đa số bệnh phải dùng thuốc suốt đời. Có nhiều bệrứi nhân, sau khi ngưng thuốc thì độ tích tụ của tiêu cầu, đường huyết... lập tức tăng cao hơn mức bình thường, có người còn xuâ't hiện cơn thiếu máu tạm thời (TIA), thậm chí tái đột quỵ.

Rất nhiều biến chứng chăng hạn như lên cơn động kinh cần phải uống thuốc trong thời gian dài, thậm chí suốt đời.

>> Thanh niên có thể bị đột quỵ không

Vitamin B9 giúp ngăn ngừa chứng đột quỵ và bệnh tim

Nghiên cứu kéo dài 19 năm của Mỹ cho thấy, những người dùng ít nhất 300 microgam (mcg) acid íolic (vitamin B9) mỗi ngày giảm được 20% nguy cơ đột quỵ và 13% nguy cơ bệnh tim so với những người dùng dưới 136mcg/ngày.

Tuy nhiên, việc sử dụng 2 cốc rưỢu mỗi ngày có thể làm tăng 10 lần nguy cơ bị những dạng đột quỵ nặng nề.



Đây là lần đầu tiên người ta chỉ ra lợi ích của vitamm B9 với đột quỵ. Kết luận này được các nhà khoa học tại Đại học Sức khỏe Cộng đồng và Y tế Nhiệt đới Tulane đưa ra sau khi tiến hành nghiên cứu ữên gần 10.000 nam và nữ tuổi 25 - 74. Các tác giả cũng nhận thây, những người dùng chế độ ăn giàu acid folic có huyết áp và hàm lượng cholesterol trong máu thấp hơn một chút so với những người
 dùng ít châ't này. Họ nhất trí rằng, hàm lượng acid folic cần dùng cho mỗi người là 300 - 400mcg/ngày. (Nghiên cứu đăng trên tờ Đột quỵ, Tạp chí của Hội Tim mạch Mỹ).

>> Tìm hiểu về bệnh zona mắt

Acid £olic có trong rât nhiều thực phẩm như các quả có vị chua, rau lá xanh, cà chua, các loại đậu, gạo, mì, và các sản phẩm từ hạt như bánh mì, ngũ cốc ăn sáng. Gan cũng chứa nhiều acid này. Kê từ năm 1998, Mỹ đã bổ sung acid íolic vào bột mì lứìằm cung cấp thêm khoảng lOOmcg chất này mỗi ngày vào chế độ ăn.

B9 đưỢc coi là có tác dụng chống xơ vữa động mạch giống như B6 và B12 thông qua giảm nồng độ homocysteine - chất gây tổn thương thành mạch -trong máu.

Các loại thuốc Tây được sử dụng trong điều trị dự phòng bệnh đột quỵ

Các thuốc chống đông và thuốc chống kết tập tiểu cầu do ức chế sự tổng hỢp thromboxan A2 của tiểu cầu (chât làm dính các tiểu cầu với nhau và với thành mạch) đồng thời giúp ổn định màng tế bào làm ADP không giải phóng ra được khỏi màng tế bào để tham gia vào quá trình kết dính  tiểu cầu nên đã được dùng phổ biến trong thời kỳ câ'p để ngăn chặn huyết khối tiến triển và tái phát. Chúng có lợi ích dư phòng lâu dài cho nhiều nguyên nhân và các yếu tô" nguy cơ đột quỵ bao gồm rung nhĩ, tình trạng tăng đông... Tuy vậy, các thuốc này không làm tiêu cuc máu đông và không thể tái lập nhanh lưới máu não trong giai đoạn cấp. Các thuốc chống kết tập tiểu cầu chủ yếu bao gồm:



- Aspirin

+ Với các bệnh nhân có tiền sử gia đình, có nguy cơ mạch máu cao (tiền sử đột quỵ, nhồi máu cơ tim, bệnh động mạch ngoại vi, đái tháo đường) dùng aspirin giảm được nguy cơ xảy ra đột quỵ não và tirn xấpxỉ l9%.

>> Những hướng đi mới trong điều trị đột quỵ

+ Với các bệnh nhân  có cơn thiếu máu não khoảng qua hoặc đột quỵ thiếu máu não trước đó, dùng aspirin giảm được xấp xỉ 19 - 23% đột quỵ tái phát trong 3 năm (placebo là 13%), tỷ lệ giảm tuyệt đối xấp xỉ (30/1.000/3 năm và 10/1.000/năm). Tác ilung không mong muốn chủ yếu của aspirin là gây hiôh chứng chảy máu đường tiêu hóa (0,5%/năm).

- Dypiridamoỉ. Giảm nguy cơ đột quỵ ỏ các bệnh nhân có tiền sử gia đình có nguy cơ mạch máu khoảng 10% và ồ các bệnh nhân có cơn thiếu máu não thoảng qua hoặc đột quỵ trước đó xấp xỉ 13%. Dypiridamol không gây biến chứng chảy máu tiêu hóa nhưng gây đau đầu (xấp xỉ 8%), trong một số trường hỢp người bệnh không tiếp tục điều trị thuốc này được.

- Aggrenox: Là thuốc kết hỢp aspirin + dypiri-damol (25mg + 200mg) làm giảm tác dụng không mong muốn của aspirin và tăng hiệu quả điều ữị dự Ịihòng gâ"p 2 lần dùng aspirin đơn độc (xấp xỉ 37%). Nghiên cứu dự phòng đột quỵ châu  u (ESPS-2) cho ràng phác đồ kết hỢp giữa aspirin và dypiridamol là sư lựa chọn dược lý hứa hẹn để giảm nguy cơ lái phát đột quỵ.
phát đột quỵ ở các bệnh nhân có tiền sử thiếu máu não thoảng qua hoặc đột quỵ thiếu máu não cục bộ ữước đây đạt xấp xỉ 30% và ít gây biến chiing chảy máu tiêu hóa so với aspirin. Hiện nay thuốc thường dùng là plavix.

Các biện pháp điều trị củng cố và dự phòng tái phát sau đôt quỵ

Để giảm nguy cơ tái phát của các trường hỢp thiếu máu não thoảng qua và đột quỵ thiếu máu não cục bộ do huyết khôi vữa xơ động mạch, nên có những biện pháp sau:



- Khai thông sớm của bất kỳ các trường hợp hẹp nào có nguồn gốc từ động mạch trong bởi phẫu thuật khai thông động mạch.

- Giảm dần các yếu tô* nguy cơ nguyên nhân mạch máu (tăng huyết áp, tăng Cholesterol, kiểm soát tốt bệnhi đái tháo đường, bỏ hút thuốc lá...).

- Điều trị chông kết tập tiểu cầu để ngăn chặn sự lạo thành mảng vữa xơ động mạch mới và các biến chứng huyết khối vữa xơ động mạch do đứt vỡ các mảng này.

>> Những biến chứng có thể xuất hiện ở bệnh nhân bị đột quỵ

Các biện pháp cụ thể bao gồm:

+ Thay đổi phong cách sống cố định, nhàm chán, ít vận động và các thói quen có hại (không hút thuốc lá, chống lạm dụng rượu, hạn chế các stress), lập luyện thân thể thường xuyên.

+ Duy trì huyết áp tối đa và tối thiểu (< 140/ 90mmHg).

+ Điều chỉnh các yếu tố nguy cơ (đái tháo đường, tăng huyết áp, vữa xơ động mạch...).

+ Dùng thuốc chống kết tập tiểu cầu (aspirũì, dipiridamol, clopidogrel...) theo chỉ dẫn.

Điều trị bệnh đột quỵ trong thời kỳ hồi phục sức khỏe

Sau 2-3 tuần điều trị cấp tính, bệnh nhân bước vào giai đoạn hồi phục sức khỏe. Giai đoạn này chủ yếu căn cứ vào tình trạng của bệnh nhân có thê rời khỏi phòng cấp cứu đem về nhà luyện tập hồi phục chức năng hoặc chuyển đến phòng hồi phục sức khỏe của bệnh viện. Điều trị trong giai đoạn này chủ yếu có hai mặt sau; thứ nhất là tập luyện hồi phục chức năng và tập luyện hồi phục khả năng tư chăm sóc; thứ hai là điều trị bằng thuốc; làm giảm những nguyên nhân đột quỵ trong cơ thể hoíỊc những nhân tố nguy hiểm gây ra đột quỵ, phòng, ngừa tái đột quỵ. Hiện nay vẫn chưa có thuốc cải thiện di chứng như chứng liệt nửa người, mất khả năng nói.



- Tập luyện hồi phục sức khỏe và tập luyện chức năng tư chăm sóc (sẽ được trình bày kỹ ỏ phần sau).

- Điều trị bằng thuốc, nên theo hướng dẫn của bác sĩ, thường xuyên đến bệnh viện khám tái định kỳ, tiến hành xét nghiệm các chỉ tiêu sinh lý, bộnh lý của bệnh nhân, như độ tích tụ của tiểu cầu, độ nhầy của máu... kiểm tra tác dụng phụ của thuôc đối với chức năng gan, thận. Căn cứ vào tình trạng siiứi lý, bệnh lý mà điều chỉnh Ihuôc cho bệnh nhân.

- Điều trị tâm lý cho bệnh nhân trong thời kỳ hồi phục sức khỏe, gia đình cần phải yêu thương, chăm sóc chu đáo cho bệnh nhân không được có thái độ ghét bỏ, tạo môi thường thuận lợi cho bệnh nhân, phòng ngừa trượt ngã. Bệnh nhân đột quỵ thường có tâm ữạng nghi bệnh, ữầm uất, lo lắng... Có thể dùng thuốc chống lo âu, trầm uất hoặc nhờ sự trỢ giúp của bác sĩ tâm lý.

>> Cách xử trí khi bệnh nhân có biểu hiện của chứng phù não

Người nhà cần khuyến khích bệnh nhân tiến hành luyện tập, đôn đốc bệnh nhân uống thuốc thường  xuyên và đúng giờ. Khi bệnh nhân cô đơn hiện tiến bộ trong tập luyện cần phải khích lệ. Nên đưa bệnh nhân đến bệnh viện tái khám định kỳ, tốt nhât là tái khám 1 tháng một lần.

Cách xử trí khi bệnh nhân có biểu hiện của chứng phù não

Quan sát bệnh nhân nếu xuất hiện tình hạng trở ngại ý thức sâu, nhịp tim giảm chậm, hơi thở chậm và huyết áp tăng cao (gọi là phản ứng Cusion), là biểu hiện của chứng phù não nghiêm trọng và chứng tăng áp suất nội sọ, nếu không xử lý kịp thời, bệnh nhân có thể phát sinh sa thùy não. Vì vậy cần phải có phương pháp tích cực để hạ áp suất nội sọ, như tiêm Maimitol.



- xử lý biến chứng-, chông nhiễm trùng, phòng chống thối loét, duy ữì nước và chất điện giải, cân bằng acid kiềm, chống viêm loét...

- Điều trị phẫu thuật:

• Xuất huyết tiểu não > lOml;
• Xuất huyết bề mặt dưới vỏ não;
• LưỢng xuất huyết ở bán cầu đại não là 30 - 50ml;
• Đã điều trị nội khoa về sưng máu 1-2 ngày nhưng vẫn chưa thuyên giảm.

+ Thuốc cầm máu; đối với bệnh nhân có xuất huyết não thực sự, không nên sử dụng thuốc cầm máu. Nhưng đôi với xuất huyết buồng não vá xuất huyết dưới khe màng nhện, hiện nay vẫn chưa I’ó kết luận thông nhất về thuốc cầm máu. Có báo cáo cho rằng về thuốc  cầm máu rất có lợi đê cầm máu sau khi xuất huyết và ngừa tái xuất huyết, nhưng thiếu chứng cứ lâm sàng. Theo cách điều trị truyền thống là dùng P-Aminomethilbenzoie acid (PAMBA), Aminomcaproic acid, Tranexamic acid (chất đông máu).

>> Các phương pháp chuẩn đoán bệnh đột quỵ

+ Chọc đốt sống thắt lưng: bệnh nhân xuất huyết khe dưới màng nhện có ữiệu chứng kích thích màng não rõ ràng, có thể chọc dịch não tủy ở đốt sống thắt Itmg 5ml/ngày, để dần dần giảm xuất huyết, nhưng cũng nên thận trọng, bệnh nhân có biểu hiện tăng áp suất nội sọ không nên dùng cách này; trước khi phóng dịch có thể truyền dịch (Mannitol), khi phóng dịch não tủy, tốc độ nên chậm đê’ quan sát tỉ mỉ thể trạng của bệnh nhân.

+ Điều trị khác: căn cứ vào quan sát lâm sàng, u dộng mạch của bệnh nhân xuất huyết khe dưới màng nhện bị phá vỡ sau 3-7 ngày hoặc 2 tuần rất dễ xuất huyết lại, vì vậy nên tránh những hoạt động mạnh, tránh để trạng thái bị kích thích mạnh. Do xuất huyết dưới màng nhện có triệu chứng đau tim rất dữ dội, bệnh nhân nóng nảy, dễ dẫn đột xuất huyết, cũng có thể tiêm bắp Bucinnazine thậm chí là dùng morphin.

Điều trị bệnh đột quỵ do xuất huyết thời kỳ cấp tính

Chúng ta đã biết cơ chế bệnh lý của loại đột quỵ do xuất huyết não. Vấn đề quan trọng là xuất huyết não có ảnh hưởng đến sự kích thích mô não và phù não thứ phát... Mấy năm gần đây, về mặt dược phẩm có một sô' tiến triển, nhưng về mặt điều trị nguyên nhân bệnh và nguyên tắc điều trị vẫn chưa có bước đột phá mới. Nguyên tắc điều trị chứng đột quỵ là ngăn chặn tái phát xuâ't huyết, giải quyết trỏ ngại chức năng não câ'p tính do xuất huyết và phù não gây ra. Chủ yếu có mấy nguyên tắc sau đây:



- Duy trì trạng thái yên tĩnh.'giảm di chuyển và các xét nghiệm không cần thiết, tốt nhất nên điều trị tại chỗ, hoặc bệnh viện gần nhà. Đề phòng áp suất nội sọ giao động thất thường, như đại tiện, sặc, ho kéo dài, tinh thần bị kích động, nên nằm nghỉ trên giường 3-4 tuần. Có thể dùng thuốc nhuận tràng để ngăn ngừa táo bón.

- Khống chế phù não và tăng ắp suất nội sọ: điều trị này đã trở thành tiêu chuẩn loại đột quỵ do xuất huyết não, bỏi vì nhiều báo cáo lâm sàng và quan sát lâm sàng cho thấy, phù não, tăng áp suất nội sọ là nhân tô' quan trọng ảnh hưởng đến đột quỵ do xuất huyết não cấp tính.

Có thể dùng các phương án cụ thể để điều trị bệnh như sau:

+ 20% Mannitol: là một loại dịch truyền dùng để tăng áp suất thẩm thâu của máu, từ đó có thể đạt được mục đích thoát nước có tính thẩm thấu, tuy nhiên một số học giả cho rằng sau khi xuấtt huyết do hàng rào máu não bị phá vỡ, Mannitol có thể tiến vào phá hủy mô não, ngược lại còn làm tăng áp suất thẩm thấu xung quanh mô não và khiến cho chứng phù não nghiêm trọng hơn, nhưng giả thuyết này chỉ thí nghiệm ỏ động vật, chưa được các bác sĩ lâm sàng tiếp nhận. Mannitol là một loại đường không tham gia vào quá trình trao đổi chất trong cơ thê, vì vậy thích hỢp với bệnh nhân tiểu đường. Đối với bệnh nhân suy thận, người già nên dùng một cách thận trọng, bỏi vì Mannitol chủ yếu chuyên hóa thông qua thận. Đối với bệnh nhân tăng áp suâ't nội sọ nặng, sau khi cân nhắc nên dùng với liều lượng nhỏ hoặc dùng với loại khác.

>> Những biến chứng thường xảy ra với người bị đột quỵ

+ 10% Glycerol: cơ chế tương tự như Mannitol, nhưng tác dụng thoát nước yếu hơn so với Mannitol, thích hợp cho bệnh nhân suy thận.

+ 20% Albumen: cơ chế là tăng áp suất thẩm thấu dạng keo có trong máu từ đó đạt được mục dích thoát nước. Do thuốc được bào chế từ tế bào thực vật, vì vậy tác dụng phụ của thuốc tương đối ít, có phản ứng phụ đối với gan.

+ Purosemide: có thể sử dụng thay thế cho Mannitol, đặc biệt rất thích hợp với những bệnh nhân suy thận.