Blog đột quỵ

Những điểm quan trọng khi chăm sóc bệnh nhân bị bại liệt

Bại liệt là di chứng thường thấy ở bệnh nhân đột quỵ, chăm sóc hỢp lý sẽ có lợi để bệnh nhân hồi phuc sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống. Những điểm quan trọng để chăm sóc như sau:



Biết rõ bộ phận bại liệt, mức độ bại liệt, chú ý xem có di chứng khác không như mất ngôn ngữ, mất cảm giác... để tiện cho việc lập kếhoạch điều trị cho bệnh nhân, có thể thương lượng cùng với bác sĩ để cùng lập ra kế hoạch chăm sóc và kế hoạch điều trị hồi phục chức năng.

Phòng ngừa cơ thể bị co rút, cần phải hoạt đông, khớp một cách bị động.

Khi bệnh nhân đã vượt qua thời kỳ nguy hiểm, bệnh tình ổn định hoặc khi kết thúc tập luyện hồi phục sức khỏe, cần cố định vị trí chức năng ở phần cơ thể bị liệt: thời kỳ đầu phát bệnh, tay co lại chân duỗi thẳng, khớp mắt cá chân ở chỗ 90”, phòng, ngừa chứng sa bàn chân. Thời kỳ đầu có thể cho bệnh nhân mang giày vải đế cứng, “bó buộc” vị trí chức năng ở bàn chân.

>> Những triệu chứng đột ngột của bệnh đột quỵ và cách sơ cứu

Thời kỳ đầu vận động bị động, chỉ cần qua khỏi thời kỳ nguy hiểm, nên tiến hành xoa bóp cơ bắp, tập vận động bị động cho khớp; sau thời kỳ cấp tính khích lệ bệnh nhân vận động chủ động, tiến hành tập luyện khả năng tư chăm sóc.

Điều tiết tâm lý của người nhà bệnh nhân bị đột quỵ

Đe bệnh nhân đột quỵ nhanh hồi phục sức khỏe người nhà cần có thái độ tích cực đối với bệnh nhân, nhưng bản thân người nhà cũng là người, khó tránh khỏi những suy nghĩ tiêu cưc. Vì vậy ò đây chúng, tôi muốn nhấn mạnh đến vấh đề người nhà cần học

cách điều trị tâm lý, để giữ thái độ thân thiện trước mặt bệnh nhân.



- Nhận thức đầy đủ về tính gian khổ và tính trường kỳ. bị hạn chế bởi trình độ khoa học hiện nay, bệnh nhân đột quỵ là chứng bệnh kéo dài suốt đời. Điều này cho thấy chăm sóc cho bệnh nhân đột quỵ là công việc mang tính trường kỳ. Người nhà nên chấp nhận sự thật này, lo thu xếp về tài chính và công việc nhà vì khi ữong gia đình có bệnh nhân đột quỵ, nhất định sẽ tiêu tốn rất nhiều tiền bạc và thời gian. Người nhà cần phải học kiến thức về chứng đột quỵ, nhận thức đặc điểm của chứng bệnh này, đê tiện cho việc chăm sóc bệnh nhân và kịp thời phát hiện vấh đề.

- Học tính "nhẫn nại bệnh nhân đột quỵ do có hạng thái tâm lý đặc biệt, có khi do không trút đưỢc nỗi u uâ't ữong lòng mà trỏ nên nóng nảy thât thường, mắng người vô cớ. Người nhà không nên ữanh cãi và tính toán thiệt hơn với bệnh nhân, như thế chỉ làm cho mâu thuẫn nghiêm trọng hơn, bệnh nhân có khi cố’ châp thât thường, cự tuyệt tập luyện và điều trị. Người nhà một mặt nhẫn nại làm công tác tư tưỏng cho bệnh rdiân, một mặt nhờ người mà bệnh nhân kính nể (như bác sĩ, lãnh đạo cơ quan, người có uy quyền ữong gia đình...) khuyên bảo.

>> Cần làm gì khi bệnh nhân đột quỵ xuất viện

- Học cách tự giải trừ tâm lý của bàn thân: khi bực dọc và hờn giận bệnh nhân nên học cách trút ra nỗi bực dọc hong lòng ở phòng tập thể dục, danh quyền hoặc xem phim... Luôn luôn giữ “khuôn mặt cười” trước mặt bệnh nhân.

Di chứng của đột quỵ có thể tự thuyên giảm mà không cần luyện tập không

Một số bệnh nhân sau khi đột quỵ, những triệu chứng thời kỳ cấp tính dường như đã thuyên giảm, tay chân vốn không cử động đưỢc cũng có thể cử động, lời nói không rõ ràng cũng dần dần rõ nàng, có người cho rằng những dị chứng đột quỵ sẽ tư nhiên hồi phục, không cần phải tập luyện, đây cùng, là nhận thức sai lầm thường gặp trên lâm sàng.



Thật ra, đại não của chúng ta chính Xííc có chức năng tự phục hổi nhâ"t định, sau khi bị tổn thương.
nghiêm trọng sẽ thuyên giảm và hồi phục, trên lâm sàng có rất nhiều bệnh nhân, sau khi phát bệnh một thời gian, các triệu chứng có diễn biến tốt. Nhưng, sự phục hồi này thường có giới hạn, có thể chỉ tiến triển ỏ giai đoạn ngắn rồi ngừng hoặc sẽ không tiến
triển nữa.

>>

Châm cứu, xoa bóp có ý nghĩa trong việc điều trị đột qụỵ không?

Nhiều nghiên cứu về phuc hồi sức khỏe của bệnh nhân đột quỵ đã chứng minh, sau khi đột quỵ, so sánh giữa bệnh nhân có tập luyện hổi phục sức khỏe chính quy với bệnh nhân tập luyện không chính quy và bệnh nhân không luyện tập, rõ ràng bệnh nhân có tập luyện chính quy tình trạng khá hơn hai loại bệnh nhân kia, bất luận về mặt hồi phục khả năng tự chăm sóc sinh hoạt hàng ngày và phòng ngừa tái đột quỵ đều có tiến triển khả quan, không có bệnh nhân “tự nhiên hổi phục”, trường hợp như vậy thường có diễn biến xấu về sau.

Những biến chứng có thể xuất hiện ở bệnh nhân bị đột quỵ

- Nhiễm trùng phổi

Có rất nhiều nghiên cứu cho thây, nhiễm trùng phổi trở thành nhân tố nguy hiểm gây tử vong cho bệnh nhân đột quỵ. Bệnh nhân nằm bệnh lâu ngày, gây ra bệnh viêm phổi do tích tụ, vì vậy, trong công việc chăm sóc phải thường  xuyên trỏ người cho bệnh nhân, thường xuyên hút đờm. Chăm sóc không đúng cách khiến cho bệnh nhân uống nước hoặc ăn bị sặc gây ra viêm phổi.

- Nhiễm trùng đường tiết niệu

Thường gặp ỏ bệnh nhân đặt ống dẫn tiểu, tiểu tiện không cầm được hoặc bệnh nhân không có người chăm sóc chuyên môn.

- Chứng thối loét

Bệnh nhân do nằm liệt giường lâu ngày, do không thường xuyên trở mình, xoay người nên một sô' phần xương thịt bị u lên, đè ép các mô cô' định, gây ra sự thiếu máu, hoại tử cục bộ ở các bộ phận này gây nên chứng thối loét. Vì vậy nên thường xuyên trở mình hoặc xoay người cho bệnh nhân.

>> Cách xử trí khi bệnh nhân có biểu hiện của chứng phù não

 - Co rút khớp

Nếu bệnh nhân không duy trì việc tập luyện hồi phục sức khoẻ thì cơ bắp phần bị liệt sẽ phát sinh co rút có tính tàn phế, dưới tác động chung của teo cơ và tăng cường lực cơ  các khớp lâu ngày không thể hoạt động bình thường, làm cho khớp của bệnh nhân biến dạng, co rút. Phẩn IV

Những biến chứng thường xảy ra với người bị đột quỵ

Nếu nghi ngờ rằng ai đó đã trải qua một cơn đột quỵ, cho dù chỉ là những ưiệu chứng nhỏ, không đáng kể, điều cần làm là nên đưa người đó đi bác sĩ ngay vì rằng một sô' bệnh khác cũng có thể gây ra những triệu chứng giống như của cơn đột quỵ.

Mất trí nhớ (Bệnh Alxheimer)

Là nguyên nhân phổ biến nhâ't của chứng mất trí, bệnh Alzheimer là bệnh rối loạn não có tính thoái hóa vĩnh viễn. Triệu chứng đầu tiên của bệnh này là mất trí nhớ và tiếp theo sau là tình trạng nói năng ngọng nghịu, dần dần tiến triển thánh sư lú lẫn.



Không như đột quỵ, bệnh này không phải do não không được cung cấp máu, nhưng triệu chứng của bệnh này rất giống với triệu chứng của bệnh nhồi máu não nhiều nơi rải rác, là bệnh có thể đề phòng hoặc điều trị hiệu quả. Đừng bao giờ mặc nhiên cho rằng, bệnh mất trí nhớ của một người thân lớn tuổi trong gia đình là do căn bệnh Atzheimer hoặc do chứng mất trí nhớ của tuổi già, vì vậy hãy luôn luôn dưa người nhà của mình đến bác sĩ để chẩn đoán khi phát hiện thấy triệu chứng này.

Bướu não

Bướu não - dù vô hại hay có hại - cũng đều có thể gây ra các triệu chứng rất giống với cơn đột quỵ và, cũng như đột quỵ, có thể xảy đến rất bât ngờ. Các triệu chứng phát sinh sau khi đã cắt bỏ khối u này có thể bị quy cho là hiệu chứng của một khối u khác trong khi thực chấ”! có thể đây chính là hiệu chứng của một cơn đột quỵ. Vì vậy, cũng thấy cần nhắc lại ở đây là phải đi khám bác sĩ ngay khi phát hiện các triệu chứng.

Xơ cứng từng mảng rải rác (Mutliple Sclerosis)

Các triệu chứng của bệnh xơ cứng từng mảng rải rác - làm ảnh hưởng đến não và dây cột sống -bao gồm trạng thái liệt tạm thời, bị hoa mắt (nhìn một thành hai) và run rẩy. Bệnh xơ cứng từng mảng rải rác ảnh hưởng đối với nữ giới nhiều gâp hai lần so với nam giới và thường thây rõ o độ tuổi dưới 40, nhưng các triệu chứng của bệnh này đôi khi có thể bị nhầm là triệu chứng của bệnh đột quỵ.

>> Các triệu chứng về thể chất có thể xuất hiện trong một cơn đột quỵ

Động kinh (Epilepsy)

Một cơn động kinh (hiện tượng đốt cháy bất bình thường và nhanh các tế bào thần kinh trong vỏ não) có thể bị hiểu lầm là cơn đột quỵ. Một cơn động kinh nghiêm trọng có thể khiến người bệnh bị bại liệt tạm thời từ vài giờ cho đến vài ngày.
Tẩn thương đâu

Một cú va mạnh vào đầu có thể làm phình não, giông như hiện tượng đột quỵ do xuất huyết não gây ra. Cho dù không xảy ra phình não, sự va chạm bất ngờ của não vào xương sọ cũng có thể làm các tế bào não bị kích thích quá mức và phát ra một loạt thông điệp bâ't thường và ngoài mong muốn giống như trong hường hợp động kinh.
Phần III

Nguyên nhân gây đột quỵ do máu bị tắc nghẽn

Một động mạch có thể bất thần bị nghẽn hoàn toàn hay một phần bỏi một huyết khối {thrombus) hay cục máu đông di chuyển {embotuổ). Huyết khối và một cục máu đông thường hình thành trong một động mạch vốn đã bị hẹp lại do các chất mỡ lắng tụ bên trong (xơ vữa động mạch) làm giảm dòng chảy của máu và có thể dẫn đến đột quỵ.



Còn cục máu đông di chuyên là vật cản trỏ sự lưu thông máu - thường là những cục máu quánh nhỏ bể ra từ một huyết khối rồi di chuyển và bị nghẽn lại tại một động mạch nhỏ ở cổ hoặc não, nhưng cũng có thê là một viên mỡ hay bong bóng khí. Các cục máu đông di chuyển thường hình thành trong tim và trong các động mạch dẫn máu tới não.

Nếu vách cơ tim đã bị tổn hại do một cơn đau tim các cục máu có thê hình thành bên trong và bê vụn thành các cục máu đông di chuyển. Nếu nhịp tim đập bất thường hay yếu, lưu lượng máu chảy trong các bộ phận tim sẽ chậm lại đến nỗi rất dễ hình thành các cục máu đông. TỈ lệ các cục máu hình thành trong vùng tim và rồi sau đó bị cuốn theo dòng chảy của máu dẫn đến não là 50%.

Một số cục máu này quá nhỏ không thể gây nghẽn động mạch sẽ được cuốn trồi đi xa hơn theo đường tuần hoàn máu vào sâu trong não cho đến khi chúng vướng phải một thành động mạch nhỏ hơn, nơi các động mạch phân nhánh (các tiểu động mạch) và đọng lại ồ đó. Khi sự cố này xảy ra, chỉ một vùng nhỏ của não bị ảnh hưởng và sự tổn hại có khi không được quan tâm hoặc bị quy chụp là do gánh nặng tuổi tác hoặc tưởng nhầm là những dấu hiệu đầu tiên của căn bệnh Alzheimer.

Tác nhân gây xuất huyết não

Hầu hết các ca xuất huyết não, thành động mạch bị vỡ ra khi huyết áp tăng đột ngột ồ một vùng vốn đã rất yếu. Ví dụ, thành động mạch đã bị suy yếu vì phải chịu 'đựng lâu bệnh cao áp huyết mà không được điều trị.

Những nguyên nhân gián tiếp

Thủ phạm chính của cả xuất huyết não lẫn máu bị tắc nghẽn thường là do các động mạch bị chai cứng {artenoscterosis) hay chúng xơ vữa động mạch {atherosclerosis), khiến cho những
điều này bỗng nhiên trở thành những nguyên nhân gián tiếp gây ra các cơn đột quỵ Những tác nhân khác khiến hai sự cố này dễ trở thành mối lo còn có thê kê đến là vấn đề tuổi già, yếu tố di truyền, cao áp huyết, bệnh tiểu đường, hút thuốc và béo phì.